Ấm tử sa Long Đán

Long Đán (龙旦) là một trong những dáng ấm cổ điển của nghệ thuật tử sa Nghi Hưng. Long Đán cuốn hút bởi hình thể tròn đầy, mềm mại và liền mạch.

Khi được chế tác từ Đại Hồng Nê nguyên khoáng Hoàng Long Sơn, dáng ấm ấy càng trở nên ấm áp và sinh động. Sắc đỏ son nổi bật nhưng không phô trương, kết hợp cùng thân ấm căng tròn tạo nên một tổng thể hài hòa, gần gũi mà vẫn có khí chất.

Tên gọi “Long Đán” thường được hiểu là trứng rồng. Hình dáng ấm lấy khối tròn làm chủ đạo, thân đầy đặn, vai ấm chuyển tiếp mềm mại, tạo cảm giác như một sinh thể đang chứa đựng nguồn năng lượng bên trong.

Điểm khó của dáng Long Đán nằm ở tỷ lệ. Thân ấm phải đủ căng nhưng không nặng; cổ và miệng ấm cần gọn để cân bằng với phần bụng; vòi và quai phải nối với thân một cách tự nhiên, không tạo cảm giác rời rạc.

Vòi ấm thường hơi cong, vươn lên mềm mại. Quai tròn được kéo căng về phía sau, vừa tạo thế cân bằng vừa tiếp nối nhịp điệu của thân. Nắp ấm ôm khít vào miệng, núm tròn nhỏ hoàn thiện sự thống nhất của toàn bộ hình thể.

Đại Hồng Nê (大红泥) là một loại đất tử sa giàu sắt thuộc hệ khoáng tự nhiên của Nghi Hưng, tỉnh Giang Tô. Trong đó, nguồn đất nguyên khoáng Hoàng Long Sơn được giới làm ấm và sưu tầm đặc biệt trân trọng bởi trữ lượng hạn chế, cấu trúc khoáng phong phú và màu sắc nổi bật sau khi nung.

Khoáng Đại Hồng Nê phân bố rải rác trong những lớp đất sét non nằm xen giữa các tầng đá tại Hoàng Long Sơn. Đất thường xuất hiện thành những lớp hoặc khối nhỏ, không tập trung thành mạch lớn, khiến việc khai thác và tuyển lựa nguyên liệu tương đối khó khăn.

Hàm lượng oxit sắt tự nhiên cao là một trong những yếu tố giúp đất chuyển sang màu đỏ cam hoặc đỏ son khi được nung ở nhiệt độ phù hợp. Sắc đỏ có độ tươi nhưng không chói, càng sử dụng lâu càng trở nên trầm, nhuận và có chiều sâu.

Nghệ nhân chế tác: Triệu Minh Lai