Chén Khải nung củi men tro 003

Xuất hiện lần đầu tiên vào triều đại nhà Minh (1368-1644) với chức năng đơn giản như một cái bát/chén có nắp đậy để giữ nhiệt, có thể dùng cho cả nước canh, chè hay cháo. Hình thức Chén khải dần được chau chuốt hơn, với những công năng dễ thấy, không lạ gì khi Chén khải dần được ưa chuộng trên khắp thế giới bởi những người sành trà nhất.

Đồ gốm men tro ra đời từ khoảng năm 1500 TCN tại Trung Quốc, trong thời nhà Thương. Ban đầu, men tro xuất hiện do hiện tượng ngẫu nhiên khi tro từ gỗ cháy trong lò nung rơi vào bề mặt đồ gốm tạo thành lớp men, lớp men này có thể trong suốt hoặc màu xanh lục, nâu, xám tùy vào thành phần khoáng có trong cốt gốm cũng như củi được sử dụng. Sau đó, người thợ gốm đã nhận ra hiệu ứng đẹp của lớp men này và chủ động sử dụng tro để phủ men trước khi nung. Men tro được coi là loại men đầu tiên được dùng tại Đông Á, đặc biệt phổ biến trong đồ gốm Trung Quốc, Triều Tiên và Nhật Bản.

Đây là loại hình nghệ thuật nung được Nhật bản đưa tới đỉnh cao, lớp men hình thành do lớp tro lò (củi) được nung chảy và bám trên bề mặt tác phẩm, hình thành vô số trạng thái kết tinh khác nhau, đồng thời các trạng thái hoả biến khi tiếp xúc trực tiếp với lửa giúp mỗi tác phẩm đều có vẻ đẹp vô cùng hấp dẫn và không bao giờ lặp lại (ngược lại độ thành phẩm luôn là rất thấp)

Sự phong phú của một tác phẩm sứ nung củi với lớp men tro lò là tro lò trong quá trình nung sẽ bám lên bề mặt tác phẩm, dưới nhiệt 1300-1350 được nung liên tục, lớp tro này sẽ tiếp tục chảy thành men và tạo ra các lớp kết tinh phong phú mà thú vị, như những viên ngọc được thiên nhiên và con người cùng tạo tác. Hoàn hảo trong sự gồ ghề, thô giáp trong sự chỉnh chu, tìm tới sự cân bằng giữa lối sống xa xỉ cần vật chất và lối sống không cần vật chất. Ở đây vừa có sự chỉnh chu mà không đánh mất tự nhiên, vừa có sự cầu toàn, mà lại không cứng nhắc.

Đặc biệt là mỗi chiếc luôn là độc bản, tuỳ vị trí lò mà hình thành vô số trạng thái kết tinh khác nhau, đồng thời các trạng thái hoả biến khi tiếp xúc trực tiếp với lửa giúp mỗi tác phẩm đều có vẻ đẹp vô cùng hấp dẫn và không bao giờ lặp lại, mang lại sự thú vị cho người sưu tập.